Nha Trang là một thành phố ven biển và là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật và du lịch của tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam. Trước khi trở thành phần đất của Việt Nam, Nha Trang thuộc về Chiêm Thành. Các di tích của người Chăm vẫn còn tại nhiều nơi ở Nha Trang như các tháp Chàm, tháp Bà.
Đầu thế kỷ 20, Nha Trang mới chỉ là những làng chài heo hút dọc theo cửa sông Cái. Năm 1924, vua Khải Định ban hành đạo dụ thành lập thị trấn Nha Trang (được Toàn quyền Đông Dương chuẩn y) chỉ gồm 4 làng Xương Huân, Phương Sài, Phương Câu, Vạn Thạnh. Hai mươi năm sau (1944) vua Bảo Đại ban hành Đạo dụ số 9 nâng cấp lên thành thị xã Nha Trang.
Trước khi trở thành phần đất của Việt Nam, Nha Trang thuộc về Chiêm Thành. Các di tích của người Chiêm vẫn còn tại nhiều nơi ở Nha Trang như các tháp Chàm, tháp Bà.
Trước năm 1975, Nha Trang là một thị xã hoàn toàn sống nhờ vào viện trợ của Mỹ với chừng 35% dân số hoạt động dịch vụ, thương mại. Đất nước thống nhất, cuối tháng 3 năm 1977, Chính phủ có quyết định thành lập thành phố Nha Trang. Khi đó Nha Trang là tỉnh lỵ của tỉnh Phú Khánh với dân số chừng 20 vạn người.
Khánh Hòa là một tỉnh duyên hải miền trung Việt Nam. Tỉnh này giáp với tỉnh Phú Yên về hướng bắc, tỉnh Đắk Lắk về hướng tây bắc, tỉnh Lâm Đồng về hướng tây nam, tỉnh Ninh Thuận về hướng nam, và Biển Đông về hướng đông. Quần đảo Trường Sa được dưới sự quản lý của tỉnh Khánh Hòa, nhưng có một số quốc gia khác tranh chấp chủ quyền.
Tỉnh Khánh Hòa có độ 1.080.800 người (2002). Tỉnh lỵ của Khánh Hòa là thành phố Nha Trang. Khánh Hòa có 6 huyện và một thị xã: Vạn Ninh, Ninh Hòa, Diên Khánh, Khánh Vĩnh, Khánh Sơn, Trường Sa, và thị xã Cam Ranh. Các dân tộc chính trong tỉnh này gồm có Việt, Ra Glai, Hoa, và Cơ Ho.
Lịch sử
Trước khi trở thành một phần của nước Việt Nam, Khánh Hòa là một phần của Vương quốc Chăm pa. Vào năm 1653 chúa Nguyễn Phúc Tần sai quân vào tận Phan Rang đánh chiếm đất. Vua Chăm là Bà Tấm đầu hàng và nhượng đất từ phía đông sông Phan Rang đến Phú Yên cho chúa Nguyễn. Chúa Nguyễn chấp thuận và đặt dinh Thái Khang và chia khu vực thành hai phủ: Thái Khang và Diên Ninh.
Tên tỉnh Khánh Hòa được đặt vào năm 1832 dưới vua Minh Mạng, chia thành 2 phủ và 4 huyện: Phủ Diên Khánh gồm các huyện Phước Điền và Vĩnh Xương; Phủ Ninh Hòa gồm các huyện Quảng Phước và Tân Định.
Trong thời Pháp thuộc sau triều Nguyễn, tỉnh lỵ được đóng tại thành Diên Khánh, nhưng được chuyển đến thị xã Nha Trang vào năm 1945.
Sau khi thống nhất đất nước, chính phủ mới hợp nhất hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa vào ngày 29 tháng 10 năm 1975 thành tỉnh Phú Khánh. Vào năm 1977, thị xã Nha Trang được nâng cấp thành Thành phố Nha Trang. Quốc hội quyết định sát nhập quần đảo Trường Sa vào tỉnh Phú Khánh vào năm 1982. Vào ngày 30 tháng 6 năm 1989, Quốc hội lại chia tỉnh Phú Khánh thành hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa.
Địa lý và khí hậu
Khánh Hòa có diện tích tự nhiên là 4.197 km2. Tỉnh này có bờ biển dài hơn 200km và hàng trăm hòn đảo. Mũi Hòn Đôn trên bán đảo Hòn Gốm, huyện Vạn Ninh là điểm cực đông trên đất liền của nước Việt Nam. Vịnh Cam Ranh là một địa thế quân sự quan trọng, được quân Pháp dùng làm căn cứ hải quân, quân Nga sử dụng vào chiến tranh Nga-Nhật vào đầu thế kỷ 20, quân Nhật dùng để xâm chiếm Malaysia vào Đệ nhị thế chiến, và được quân đội Hoa Kỳ phát triển thành một khu căn cứ quân sự trong thời Chiến tranh Việt Nam, và cũng là một căn cứ cho quân đội Liên Xô sau chiến tranh.
Khí hậu ở đây ôn hòa, trung bình là 26,7 C. Mùa mưa tập trung 4 tháng từ tháng 9 đến tháng 12, riêng tại Nha Trang mùa mưa chỉ kéo dài hai tháng.
Danh lam thắng cảnh
Khánh Hòa có nhiều di tích lịch sử của vương quốc Chămpa để lại. Tiêu biểu nhất trong các di tích này là Tháp Bà, một tháp thờ bà mẹ xứ Ponagar. Bãi biển Nha Trang là một nơi thu hút rất nhiều khách du lịch. Mộ của ông Alexandre Yersin, một nhà bác học người Pháp, cũng ở gần Nha Trang. Hòn Chồng, Đại Lãnh, Vịnh Văn Phong, v.v. là các danh lam thắng cảnh khác.
Các bãi biển đẹp của thành phố này đã biến nó thành một danh lam thắng cảnh. Nơi đây cũng được biết đến như một thành phố sự kiện với các sự kiện lớn như Festival Biển (Nha Trang), Hoa hậu Hoàn vũ 2008, Hoa hậu Thế giới 2010...